Wat is een afdekkap op een schoorsteenpijp?
Een afdekkap schoorsteenpijp is de afdekking die bovenop de schoorsteenpijp wordt geplaatst. Hij zit op het hoogste punt van de schoorsteen, precies waar de pijp boven het dak uitsteekt. Afhankelijk van het type schoorsteen en het gebruik ervan, kan dat een vlakke plaat zijn, een koepelvormige kap of een windkap met ventilatieopeningen.
De kap heeft één primaire taak: voorkomen dat er van buitenaf iets in de schoorsteenpijp terechtkomt. Regen, vogels, bladeren, wind. Zonder die bescherming staat de binnenkant van je schoorsteen bloot aan alles wat het weer te bieden heeft.
Waarom is een afdekkap noodzakelijk?
Een ontbrekende of beschadigde afdekkap lijkt op het eerste gezicht een klein probleem. Dat is het niet. De gevolgen kunnen zich langzaam maar zeker opstapelen tot serieuze schade aan je schoorsteen, je dak en zelfs de binnenkant van je woning.
Regenwater en vorstschade
Regenwater dat ongehinderd in een open schoorsteenpijp valt, trekt diep in het metselwerk. In de winter vriest dat water uit, en bevroren water zet uit. Dat proces herhaalt zich tientallen keren per seizoen. Het resultaat: scheuren in het metselwerk, uitgespoeld voegwerk en uiteindelijk een verzwakte schoorsteenpijp. Een daklekkage via de schoorsteen is dan geen uitzondering meer.
Vogels en ongedierte
Een open schoorsteenpijp is een aantrekkelijke nestplaats voor vogels, met name kauwen en spreeuwen. Ze bouwen hun nest in de pijp, blokkeren de rookafvoer en laten materiaal achter dat moeilijk te verwijderen is. Bij schoorstenen die nog in gebruik zijn, is dat gevaarlijk. Bij buiten gebruik gestelde schoorstenen zorgt het voor stankoverlast en vochtproblemen.
Tocht en energieverlies
Een open schoorsteenpijp werkt als een permanente tochtsleuf in je woning. Koude lucht zakt naar beneden via de pijp en trekt warmte weg uit de ruimte eronder. Dat merk je aan een koud gevoel bij de open haard of het fornuis, maar ook aan een hogere stookrekening. Een goede afdekkap sluit de pijp af zonder de ventilatie volledig te blokkeren.
Welke typen afdekkappen zijn er?
Niet elke afdekkap past op elke schoorsteenpijp. Het type dat je nodig hebt, hangt af van of de schoorsteen nog in gebruik is en wat de afmetingen van de pijp zijn.
Vlakke afdekplaat voor buiten gebruik gestelde schoorstenen
Is de schoorsteen buiten gebruik gesteld? Dan volstaat vaak een vlakke afdekplaat. Die sluit de pijp volledig af, zodat er geen water of dieren in kunnen. Wel is het verstandig om minimale ventilatie te behouden, zodat condensvorming in de pijp wordt voorkomen. Sommige afdekplaten hebben daarvoor kleine ventilatieopeningen aan de zijkant.
Windkap en koepelkap voor actieve schoorstenen
Bij een schoorsteen die nog in gebruik is voor een open haard, houtkachel of cv-ketel, mag de rookafvoer niet worden geblokkeerd. Hier gebruik je een windkap of koepelkap. Een windkap heeft een open constructie die regen tegenhoudt maar rook en verbrandingsgassen vrij laat ontsnappen. Een koepelkap werkt op hetzelfde principe, maar heeft een rondere vorm die ook bij zijwind goed functioneert.
RVS versus kunststof: wat is duurzamer?
De meeste afdekkappen zijn verkrijgbaar in RVS (roestvrij staal) of kunststof. RVS is robuuster, bestand tegen extreme temperatuurwisselingen en gaat doorgaans langer mee. Kunststof is lichter en goedkoper, maar kan na verloop van tijd brozer worden door uv-straling. Voor schoorstenen die nog actief worden gebruikt, is RVS de verstandigere keuze vanwege de warmteontwikkeling. Verschilt per product en fabrikant, dus controleer altijd de productdocumentatie.
Hoe kies je de juiste afdekkap voor jouw schoorsteenpijp?
De keuze begint met twee vragen: is de schoorsteen nog in gebruik, en wat zijn de exacte afmetingen van de pijp? Meet de buitendiameter of de buitenmaten van de pijp nauwkeurig op voordat je een kap aanschaft. Een kap die niet goed aansluit, biedt geen bescherming en kan bij wind losraken.
Gebruik je de schoorsteen nog actief? Kies dan altijd een kap die geschikt is voor rookgasafvoer. Gebruik je hem niet meer? Dan is een gesloten afdekplaat met minimale ventilatie de meest praktische oplossing. Let ook op het materiaal van de schoorsteenpijp zelf: bij een gemetselde pijp heb je andere bevestigingsmogelijkheden dan bij een metalen rookkanaal. Bij twijfel over de maten of het type: raadpleeg een dakdekker voordat je iets aanschaft.
Afdekkap plaatsen: doe het zelf of vakman inschakelen?
Bij een laagbouwwoning en een eenvoudige kap die klembevestiging gebruikt, is zelfplaatsing in sommige gevallen mogelijk. Toch zijn er goede redenen om dit niet zomaar zelf te doen. Werken op hoogte brengt risico’s met zich mee, en een dakdekker heeft het juiste materieel om veilig bij de schoorsteenpijp te komen.
Schakel altijd een vakman in als:
- De schoorsteen hoog boven het dakvlak uitsteekt
- Het voegwerk rondom de pijp moet worden hersteld
- De loodslabben of dakdoorvoer beschadigd zijn
- Je niet zeker weet welk type kap geschikt is
- De pijp tekenen van schade vertoont
Een dakinspectie vooraf geeft je een helder beeld van de staat van de schoorsteenpijp en de directe omgeving. Zo weet je zeker dat je niet alleen een nieuwe kap plaatst, maar ook dat de rest van de schoorsteen in orde is.
Wanneer is een nieuwe afdekkap niet genoeg?
Een afdekkap lost het probleem op als de schoorsteenpijp zelf nog in goede staat verkeert. Maar soms is de schade verder gegaan. Signalen dat er meer aan de hand is:
- Zichtbare scheuren in het metselwerk van de pijp
- Voegwerk dat volledig is uitgespoeld of brokkelt
- Een schoorsteenpijp die zichtbaar scheef staat of verzakt is
- Vochtplekken op het plafond of de muren rondom de schoorsteen
- Loodslabben die loslaten of al jaren niet zijn vervangen
In die gevallen biedt een nieuwe afdekkap tijdelijk verlichting, maar lost het de onderliggende oorzaak niet op. Soms is de beste keuze om de schoorsteen volledig te laten verwijderen, zeker als hij al jaren buiten gebruik is. Lees meer over wat daarbij komt kijken op de pagina over schoorsteen verwijderen.
Dakwerk Nederland helpt je verder
Wij beoordelen de staat van je schoorsteenpijp ter plaatse en geven je eerlijk advies: is een nieuwe afdekkap voldoende, of is er meer nodig? Dat doen we altijd met een vrijblijvend bezoek vooraf, zodat je weet waar je aan toe bent voordat er iets wordt uitgevoerd.
Ben je benieuwd hoe we dit in de praktijk aanpakken? Bekijk onze schoorsteenprojecten voor een indruk van eerder uitgevoerd werk. Woon je in de regio Brabant en zoek je een dakdekker in Tilburg of omgeving? Neem gerust contact op via de contactpagina voor een afspraak.
